در آستانه بهار جنبش سبز

تحول سبز در آستانه اولین بهار جنبش سبز، با ساختار و طرحی نو در پیشگاه مخاطبان و همراهان همیشگی خود حاضر میشود.

تحول سبز در آستانه اولین بهار جنبش سبز، با ساختار و طرحی نو در پیشگاه مخاطبان و همراهان همیشگی خود حاضر میشود. طرح و قالب جدید به پیروی از کل روند شکل گیری و موجودیت این پایگاه، حاصل همیاری و لطف شماری از حامیان و همراهان بیشماری است که در شبکه های اجتماعی حامی جنبش سبز به یکدیگر پیوسته اند و شاهد دستاورد فعالیت های جمعی، داوطلبانه و همدلانه خود هستند.”تحول سبز” مکانی برای طرح آزادانه عقاید، مقالات، نظرات، ایده ها و ابتکارات همه کسانی است که حاکمیت ملت را به عنوان حد اقل مشترک همه نیروهای مترقی جامعه پذیرفته اند و در نیل به این هدف مشترک و سایر اهداف مطبوع خود از هر نوع خشونت پرهیز میکنند. بنا براین این مجموعه همچنان به روی همه افکار و عقاید متفاوت برآمده از جامعه، گشوده است.

اما اینک و در آستانه اولین بهار جنبش سبز، مجموعه نیروهای تحول خواه در حال باز اندیشی و بازبینی عملکرد یک سال گذشته خود هستند. هرچند خیابان و عرصه عمومی به ظاهر آرام است، اما عرصه سیاستگذاری و نظر ورزی به مراتب بیش از گذشته فعال و پویاست. واضح است که حرکتهای بعدی جنبش سبز، در همین هم اندیشی و باز اندیشی ریشه خواهد داشت و از این نظر تاخیر در حرکت فیزیکی و خیابانی جنبش سبز به معنی پختگی و تاثیرگذاری این تحرکات خواهد بود.

با توجه به جمیع جوانب و در نگاهی کلان، به نظر میرسد بسترهای تفکر، هم اندیشی و بازاندیشی در خصوص تداوم راه سبز را می توان به دو حوزه کلان تقسیم کرد. اول حوزه راهبردهای نهادی جنبش است که به نوع برخورد با حاکمیت و دولت برآمده از تقلب معطوف میشود. در این زمینه دو رویکرد بیشتر مطرح است که بعضا در تقابل با یکدیگر قرار میگیرند و نیروی جنبش را به تحلیل می برند. رویکرد نخست به نفی غیر متعین کلیت نظام تمایل دارد و رویکرد دوم به لزوم حرکت در چارچوب ساختار قدرت شیء گشته و شخصی شده حاکم تاکید می ورزد. این هر دو رویکرد در نفی یکدیگر استدلالاتی بیان میکنند.

از منظر تئوریک تقابل زبانی بین دو اصطلاح ساختار و ساختارشکنی، تضادی است مبهم و ناپایدار که فقط در درون زنجیره دال های گفتمان حاکم معنا می یابد و تاکید سلبی یا ایجابی بر آن، نهایتا به تقویت یا تثبیت یک الگوی محدود و متجسد از روابط قدرت منجر میشود. بر این اساس جنبش سبز نیازمند آن است که راهبرد نهادی خود را فراتر از شعارها و برچسب ها تعریف کند تا از تصلب جنبش بر روی “یک شکل و شمایل خاص از حکومت” جلوگیری شود. در واقع تقابل ساختار و ساختارشکنی باید به صورت یک بحران برای حاکمیت تعریف شود، نه یک چالش در درون جنبش سبز. بر این پایه میتوان به راهبرد نهادی مناسبی اندیشید که نحوه بازی جنبش سبز با جناح ها و عناصر نظام سیاسی و اجزای بلوک قدرت در آن مشخص شده باشد.

حوزه کلان دوم حوزه راهبرد های اجتماعی است که به نحوه تشکل نیروهای حامی جنبش سبز و شیوه تعامل با سایر نیروهای اجتماعی می پردازد. در این بستر باید برای دست یافتن به بهترین و مطلوب ترین صف بندی نیروهای اجتماعی موجود تلاش کرد. به جاست که به صورتی مستدل در خصوص تشدید یا تضعیف قطبیت نیروهای رقیب اندیشه شود. آیا جنبش باید خصلتی کاملا طبقاتی داشته باشد و طبقه متوسط را به مثابه یک طبقه انقلابی فعال کند، یا این که فراطبقاتی عمل کند؟ مباحثی همچون محتوای شبکه های اجتماعی، شبکه های حمایتی و رسانه های مردمی در همین زمینه مورد بررسی قرار میگیرند تا بهترین شکل و مناسب ترین فرم برای فعالیت جنبش یافته شود. جنبش سبز بیش از هر چیز نیازمند آن است که شکل خاص خود را پیدا یا تعریف کند و از حالت بی شکل خارج شود.

اگر بتوانیم مدخل سومی را به این دو مورد اضافه کنیم، بحث چگونگی مواجهه با جامعه جهانی است. گفتمان رسمی از تعامل و همکاری با محیط خارج عاجز است و این ناتوانی را از طریق برساختن دشمنانی برای دین اسلام و آب و خاک ایران پنهان می سازد. جنبش سبز میتواند راه و روش خود را برای همزیستی آبرومندانه و تعامل با ملل جهان به صورتی شفاف اعلام کند. اهمیت این حوزه در آن است که فرقه حاکم از متغیر خارجی به صورتی تخریبی و انتحاری برای تثبیت موقعیت داخلی خود بهره می برد. به نظر میرسد که رویکرد بدنه جنبش سبز در این زمینه روشن است و محیط بین المللی آماده شنیدن و رسمیت دادن به دیدگاه های شفاف تری از سوی شخصیتهای عمده جنبش باشد.

به هر تقدیر “تحول سبز” در مسیر پیش روی، تامل در خصوص حوزه های اساسی فوق را الزامی میداند و در این خصوص دست همه فعالان، نویسندگان، شهروند خبرنگاران و همه ایرانیان را می فشارد و آماده طرح و بحث و نقد آراء و نظرات گوناگون است. اکنون نوبت آن است که آراء و افکار و سیاستهای مفید و موثر در این حوزه های کلان در پیوند با یکدیگر و با توجه ویژه به پیشبرد راه سبز امید مورد کنکاش قرار گیرد؛ تحرک جنبش سبز بر بستری از تبادل نظرات و اندیشه های سنجیده، قطعا موثر و ماندگار خواهد شد.